Uwaga: W tym rozdziale opisano najbardziej typowe i najważniejsze procedury konserwacji i naprawy silnika, z wyłączeniem procedur wymagających specjalnych umiejętności i narzędzi (na przykład remont silnika), - prace te należy powierzyć specjalistom serwisu samochodowego.
Zależności momentu obrotowego i mocy od prędkości obrotowej wału korbowego niektórych silników benzynowych pokazano na rysunkach 1.1a-c.
1.1a Zależność mocy (A) i momentu obrotowego (B) silnika 1,4 l SAHS od prędkości obrotowej wału korbowego
1.1b Zależność mocy (A) i momentu obrotowego (B) silników 1,8 l BZB i CDAA od prędkości obrotowej wału korbowego
1.1s Moc (A) i moment obrotowy (B) silnika 3.6L CDVA w zależności od prędkości wału korbowego
Kod silnika składa się z czterech liter; pierwsze trzy z nich oznaczają konstrukcję mechaniczną, a czwarty określa charakterystykę silnika zależną od jego jednostki sterującej. Numer seryjny silnika składa się z sześciu znaków. Jeżeli wyprodukowano ponad 999 999 silników, pierwszą cyfrę w liczbie zastępuje się literą. Kod silnika podany jest na naklejce z danymi pojazdu oraz na naklejce identyfikacyjnej (zobacz Wprowadzenie). Pierwsze trzy znaki kodu silnika i jego numer seryjny są również wybite na bloku cylindrów, nad miejscem jego połączenia ze skrzynią biegów (zobacz ilustracje 1.2a-b) lub w silniku 3,6 l, nad kołem pasowym wału korbowego (zobacz ilustrację 1.2c). Ponadto kod silnika i jego numer podane są na dodatkowej naklejce, która znajduje się na kolektorze dolotowym w silniku 3,6 l oraz na górze pokrywy paska rozrządu w innych silnikach (zobacz ilustracje 1.2d). Aby zobaczyć więcej naklejkę na silniku 1.4 l, odłączyć wąż adsorpcyjnej EVAP z uchwytu, lub skorzystaj z lustrem.
1.2a Kod i numer silnika w miejscu połączenia ze skrzynią biegów (silniki BZB, BXE, BLS, CDAA/CDAB i CAYC)
1.2b Kod i numer silnika w okolicy połączenia ze skrzynią biegów (silniki BMP, BKD, SVVV, CFFB, CLJA, CFGB)
1.2c Kod silnika i numer obok koła pasowego silnika CDVA
1.2d Naklejka na pokrywie paska rozrządu silnika 1.4L
Silnik zamontowany jest poprzecznie w komorze silnika znajdującej się z przodu pojazdu. Wszystkie silniki, z wyjątkiem silnika benzynowego o pojemności 3,6 l, są turbodoładowane i wyposażone w chłodnicę międzystopniową. Napęd rozrządu odbywa się za pomocą wału korbowego: w modelach benzynowych - za pomocą łańcucha, a w modelach dieslowskich - za pomocą paska zębatego.
Blok cylindrów silników benzynowych wykonany jest z żeliwa. Silniki 1.4, 1.8 i 2.0 l mają zmienny faz rozrządu wałka dolotowego, a silnik 3.6 l ma również zmienny faz rozrządu wałka wydechowego. W silnikach 1,8 i 2,0 l dodatkowo stosowane są: kolektor dolotowy z regulowaną klapą wirową i wałki wyrównoważające w bloku cylindrów. Silnik o pojemności 3,6 l wykorzystuje wewnętrzny układ recyrkulacji spalin i dwuczęściowy plastikowy kolektor dolotowy o zmiennej geometrii.
Można montować silniki Diesla o różnej budowie: 1,9 i 2,0 l z pompowtryskiwaczami (TDI-PD), 2,0 l z rozdzielaczem paliwa (TDI-CR) I generacji oraz 1,6/2,0 l TDI-CR II generacji. Ze względu na rzadkość występowania modeli z silnikiem Diesla, opis naprawy silnika Diesla podano tylko dla najpopularniejszych modeli: 1.9 TDI-PD (BXE i BLS) oraz 2.0 TDI-CR 2. generacji (CFFB, CLJA i CFGB). W przypadku innych silników Diesla podano wyłącznie specyfikacje i ogólne procedury konserwacji. Należy również zauważyć, że duża liczba prac przy silnikach Diesla, które nie zostały opisane szczegółowo, jest wykonywana w podobny sposób, jak odpowiednie prace wykonywane przy opisanych silnikach.
Operacje przygotowawcze
Przed przystąpieniem do czynności konserwacyjnych silnika należy wyczyścić komorę silnika i zewnętrzne powierzchnie zespołu napędowego specjalnym rozpuszczalnikiem. Zabieg ten zapobiegnie przedostawaniu się brudu do wnętrza silnika.
W razie konieczności, w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, maskę można zdjąć, aby uzyskać swobodny dostęp do podzespołów wymagających serwisowania (zobacz rozdział 11). Aby uniknąć przypadkowego uszkodzenia lakieru, należy przykryć błotniki samochodu specjalnymi pokrowcami lub starymi kocami.
Nadmierne zużycie oleju silnikowego może być sygnałem, że należy sprawdzić stan pierścieni tłokowych, uszczelniaczy trzonków zaworowych i/lub prowadnic zaworowych. Naturalnie, w pierwszej kolejności należy upewnić się, że straty oleju nie wiążą się z rozwojem zewnętrznych przecieków. Sprawdź kompresję w cylindrach (zobacz Sekcję 2) w celu określenia ogólnego stanu silnika.
Spadek mocy, niestabilność obrotów, nadmierny hałas mechanizmu zaworowego i zwiększone zużycie paliwa są zazwyczaj dość charakterystycznymi objawami wskazującymi na konieczność przeprowadzenia remontu kapitalnego silnika, zwłaszcza gdy wszystkie te czynniki występują jednocześnie. Jeżeli przeprowadzenie pełnego zakresu regulacji nie pomoże w usunięciu problemu, jedynym wyjściem pozostaje wykonanie ogólnych prac mechanicznych w celu odnowienia silnika.
Generalny remont jednostki napędowej polega na przywróceniu wszystkich parametrów pracy do poziomu charakterystycznego dla nowego silnika. Podczas remontu kapitalnego wymieniane są pierścienie tłokowe i odnawiane są lusterka cylindrów (toczenie i/lub honowanie). Z reguły wymienia się panewki główne i korbowodowe wału korbowego; w razie potrzeby można obrócić i zregenerować jego czopy. Obowiązkowa jest konserwacja zaworów, których stan w chwili konieczności przeprowadzenia gruntownego remontu silnika niemal na pewno pozostawia wiele do życzenia. Równocześnie z remontem generalnym zespołu napędowego zazwyczaj przeprowadza się również remont rozrusznika i alternatora.
Uwaga: Podczas remontu silnika krytyczne elementy układu chłodzenia, takie jak przewody, pasek napędowy i termostat, muszą zostać wymienione na nowe. Dodatkowo należy dokładnie sprawdzić stan chłodnicy (patrz Rozdziały 1 i 3). Jeśli zostaną wykryte oznaki nieszczelności lub niedrożności, należy wymienić chłodnicę. Nie zapomnij sprawdzić również stanu pompy olejowej.
Większe naprawy silnika nie wymagają od wykonawcy specjalistycznego przeszkolenia, ale zajmują sporo czasu. Powinieneś przygotować się na co najmniej dwa tygodnie przerwy od jazdy samochodem, zwłaszcza jeśli musisz oddać pojazd do mechanika w celu dokonania naprawy.
Większość prac można wykonać przy użyciu standardowego zestawu narzędzi do obróbki metali, ale niektóre testy mające na celu określenie przydatności poszczególnych komponentów do dalszego użytku wymagają użycia precyzyjnego sprzętu pomiarowego. W razie wątpliwości należy zwrócić się o pomoc do specjalistów stacji benzynowej.
Uwaga: Nie zapominajmy, że decydującym czynnikiem w kwestii celowości wykonania remontu kapitalnego silnika jest stan jego bloku cylindrów. Często tańsze i bardziej niezawodne jest zastąpienie zużytego silnika nowym.
Podczas instalacji wszystkie usunięte opaski i zaciski przewodów elektrycznych muszą zostać ponownie zamontowane na swoim pierwotnym miejscu. Przewody elektryczne i węże należy poprowadzić w ten sam sposób, w jaki były poprowadzone przed demontażem. Dlatego należy zapamiętać lub naszkicować/sfotografować rozmieszczenie zacisków, przewodów elektrycznych i węży.
Podsumowując, można stwierdzić, że wszelkie wysiłki poświęcone na renowację zużytych podzespołów pójdą na marne, jeśli zaniedba się wymóg czystości podczas montażu silnika.